Kobiety, które śmieją się w ciemnościach…

 

Nadchodzi pora roku, owszem już nadeszła (jak by powiedziano w Biblii..), kiedy dookoła pojawiają się te początki, których nie lubię. Kiedyś już o nich pisałem, więc pewnie przypomnę ten stary felieton, ale przecież są rzeczy z tym związane, o których jeszcze nie pisałem.

Na przykład te kobiety, które śmieją się ciepło w ciemnościach…

Było to sporo lat temu. Razem z moją przyszłą doktorantką Moniką Dominiak (teraz już bym napisał dr Dominiak, ale wówczas nie miała jeszcze doktoratu, więc to byłby anachronizm) zaczęliśmy się zastanawiać nad tym, czy przyjęcia do szpitala są zależne od pogody, a dokładniej od ilości światła słonecznego.

Oczywiście na Świecie już robiono takie prace, ale wyniki wcale nie były jednoznaczne. Na przykład w takim Egipcie wszyscy byli smutni zimą (czyli mieli depresję mówiąc po psychiatrycznemu), ale za to bardzo weseli latem (czyli - mieli manię, tak naprawdę w manii ludzie wcale nie są weseli tylko raczej przyspieszeni, ale tak w uproszczeniu sobie napisałem), ale już w Nowej Zelandii nie było w ogóle specjalnych różnic. Faktem jest, że pory roku inaczej wyglądają w Egipcie, a inaczej w Nowej Zelandii… Postanowiliśmy sprawdzić jak to jest w Polsce.

Dokładniej rzecz biorąc nie badaliśmy całej Polski, a jedynie Instytut Psychiatrii i Neurologii, wychodząc z założenia, że to i tak pępek Świata. Bo dla nas przecież był!

Sprawdziliśmy wszystkie przyjęcia z powodu depresji i wszystkie przyjęcia z powodu manii w ciągu ostatnich 10 lat. Zaznaczyliśmy daty. Poprosiliśmy Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej o dane dotyczące rzeczywistego naświetlenia w Warszawie na każdy dzień z tych 10 lat.

A potem Monika zrobiła do tego porządną statystykę (ja bym nie umiał nawet nieporządnej) i skorelowała ze sobą te dwie krzywe.

Poszła nawet dalej i uwzględniła płeć. I to był właśnie klucz do całej historii.

Okazało się bowiem, że światło słoneczne ma wyraźny wpływ na to, czy do szpitala trafiają pacjenci z depresją czy tez z manią (czyli - jak uznaliśmy - czy w ogóle więcej jest jednych czy drugich).

Tyle tylko, że ten wpływ jest zupełnie inny u mężczyzn i starszych kobiet (takich po menopauzie), a inny dla kobiet młodych.

Nie wdając się w szczegóły, żeby już nie mącić sprawy, mężczyźni czują się coraz lepiej, kiedy jest coraz jaśniej. W pod koniec jesieni i zimą są zupełnie do niczego, na wiosnę czują się już lepiej, ale za to latem to już tak bosko, ze trzeba ich przyjmować do szpitala… Podobnie mają starsze panie (niech mi wybaczą ten zwrot, ale jak to inaczej powiedzieć??).

Natomiast młode kobiety maja całkiem odwrotnie. Już na wiosnę czują się marnie, latem zupełnie do niczego, za to kiedy pokryje je śnieg są wręcz wniebowzięte.

My też byliśmy wniebowzięci, że tak nam pięknie wyszło. I to pomimo, że Monika jest młodą kobietą, a ja zdecydowanie jestem starszym panem… Zresztą nie pamiętam kiedy Monika przyniosła mi wszystkie wyniki, więc z pewnością u nas to wniebowzięcie nie było powiązane ze światłem…

Zebraliśmy cały materiał i opublikowaliśmy w bardzo dobrym amerykańskim piśmie psychiatrycznym. Nie wiem jak Monika, bo jest bardzo powściągliwa, ale ja byłem całkiem szczęśliwy.

Chodziłem więc sobie dookoła Instytutu i pogwizdywałem radośnie. Na swoje nieszczęście po drodze natknąłem się na znajomego profesora…

• A ty co taki jakiś radosny? - zapytał od razu podejrzliwie. Trzeba wyjaśnić, że psychiatrzy nie mają zwyczaju przechadzać się po ogrodach pogwizdując sobie wesoło. Na przykład Freud nigdy tak nie robił. Chyba… Ja w każdym razie nie czytałem o tym.
• A, wiesz, robiliśmy z Moniką Dominiak takie badanie i wyszło nam, że mężczyźni czują się źle zimą, ale za to kobiety latem!
• Hmmm… To ciekawe. A dlaczego tak mają?
• Dlaczego? Nie mam pojęcia. Tak po prostu wyszło…
• Acha, czyli nawet się nie zastanawiałeś dlaczego!

I poszedł sobie. A ja zostałem i nie byłem już tak radosny….

Rzeczywiście, jeśli nie umiem odpowiedzieć na to pytanie, to trochę kiepsko. Nawet jeśli przyjąć za Kurtem Vonnegutem, że wszystkie pytania zaczynające się od „dlaczego” są po prostu głupie i można na nie dać tylko jedną sensowną odpowiedź - „dlatego”. Bo pewnie Amerykanin miał rację, ale jakąś hipotezę wypadałoby przecież mieć.

Pod wieczór wymyśliłem. Problem polega na tym, że obecne warunki życia przyjmujemy jako stałe i niezmienne. Tymczasem, historycznie rzecz biorąc, dopiero co wyszliśmy z jaskini! I byliśmy w tych jaskiniach naprawdę długo.

A w jaskini to było tak - mężczyźni i te kobiety, które i tak nie mogły już rodzić dzieci, szli upolować coś do jedzenia. Im było jaśniej, tym musieli szybciej biegać. To i psychika musiała im nadążać. W tym czasie młode kobiety zostawały w jaskini i ganiały się po niej z dzieciakami, które myły, a przy okazji rodziły nowe dzieci, które na razie nie musiały się myć. Im było ciemniej tym musiały latać szybciej, żeby te wszystkie dzieciaki dogonić.

I to nam właśnie z Moniką wyszło!

W zadymionych jaskiniach śmiały się wesoło kobiety, a mężczyźni, równie radośnie, śmigali po drzewach uciekając przed szablozębnymi tygrysami. Miejmy także nadzieję, że starsze panie zdążyły się pochować po krzakach.

Taki dzień naukowca jak codzień. Oczywiście pod warunkiem, że jest w miarę jasno…

---

tagi: nauka  nastrój  oświetlenie  hipoteza 

	lukasz-swiecicki
	22 sierpnia 2024 13:10

18     1185    7 zaloguj sie by polubić